خودروسازان هرسال به بهانه‌های مختلف اقدام به گران کردن محصولات خود می‌کنند. امسال هم تاکنون یک مرحله افزایش قیمت محصولات خودروسازان داخلی به بهانه افزایش هزینه بیمه صورت گرفته است، اما در سوی دیگر معادله، فعالان بازار با استناد به این‌که بازار به هیچ عنوان کشش افزایش قیمت را ندارد می‌گویند در صورت افزایش قیمت، رکود بازار بیشتر خواهد شد.

در همین زمینه با دکتر رضا شیوا، رئیس شورای رقابت گفت‌وگو کرده‌ایم.


به عنوان اولین سوال و برای رفع ابهام از ذهن مخاطبان بفرمایید شورای رقابت درباره کدام خودروها بحث تعیین قیمتی دارد؟

به‌طور کلی شورای رقابت درباره کالاهایی که انحصار در آنها وجود داشته باشد، وارد می‌شود که خودرو هم از این قاعده مستثنا نیست. بنابراین باید همه بدانند شورای رقابت درباره خودروهایی صحبت می‌کند که بازار انحصاری دارند و آن دسته از خودروها که بازار رقابتی دارند، هیچ تصمیم‌گیری قیمتی نخواهد داشت.


چه نهادی در این زمینه یعنی انحصاری بودن یا نبودن محصول تصمیم‌گیری می‌کند؟

تشخیص این‌که کدام بازار رقابتی است و کدام انحصاری؛ دست خود شورای رقابت است. برهمین اساس چند سال پیش کارگروهی در این زمینه تشکیل شد و خودروهای تولید داخل ایران را که قیمتی زیر 40 میلیون تومان دارند، به‌علت دارا بودن بازار انحصاری، مشمول قیمتگذاری کرد. به همین دلیل براساس رسالت شورای رقابت هر بازاری که انحصاری باشد، باید دستورالعمل تنظیم قیمتی برای آن صادر می‌شود، بنابراین در این زمینه صحبت از همه خودروها نمی‌کنیم و فقط یک قسمتی از خودروهای داخلی را که زیر 40 میلیون تومان هستند در نظر داریم.


با این دستورالعمل فکر می‌کنید امسال افزایش قیمت داشته باشیم؟

این‌که افزایش، کاهش یا ثبات قیمتی را تجربه کنیم در شورا متناسب با دستورالعمل یادشده تصمیم‌گیری خواهیم کرد که هنوز در این زمینه تصمیم‌گیری نشده است.


نحوه تصمیم‌گیری برای قیمت خودروهای انحصاری در این دستورالعمل چگونه است؟

برای تعیین قیمت کالاهای انحصاری با شرایط یادشده ـ در زمینه خودرو ـ متغیرهایی را برای هر بخش در نظر داریم که تعیین‌کننده هستند. به عنوان مثال تورم بخشی به این ترتیب که برای هر خودرو تمام وسایل آن را در نظر می‌گیریم و براساس تورمی که برای آن قطعات، بانک مرکزی اعلام کرده است، تصمیم‌گیری می‌کنیم، اما این پایان کار نیست چون متغیر دیگر کیفیت است، که وضعیت کیفیتی محصول یا همان خودرو چگونه بوده و در ادامه بحث بهره‌وری و میزان تولید را برای تصمیم‌گیری مدنظر خواهیم داشت. به این ترتیب با جمع‌بندی این عوامل درنهایت تصمیم ‌گرفته می‌شود که قیمت خودرو باید افزایش داشته باشد یا خیر یا این‌که حتی باید کاهش قیمت پیدا کند.


در زمینه کیفیت آیا مشوق یا جریمه ‌هم برای سازندگان در نظر می‌گیرید؟

دقیقا همین‌طور است. اگر سازنده ارتقای کیفیت داده باشد، مشوق‌هایی خواهد داشت، اما اگر تنزل کیفی داشته باشد، قطعا جرایمی هم درنظر می‌گیریم که سوابق قبلی گواه این موضوع است.


این معیارها ثابت هستند؟

اگر بخواهیم کارشناسی نظر بدهیم، باید هر سال متناسب با متغیرهای به‌روز شده تصمیم‌گیری کنیم و این‌گونه عمل می‌کنیم.


درباره قیمت سال جاری خودروها هنوز تصمیم‌گیری نکرده‌اید؟

خیر، چون هنوز بررسی‌های یادشده انجام نشده است. هنوز برای ارائه نظر کارشناسی زمان مناسبی نیست و معلوم نیست چه اتفاقی برای قیمت‌ها خواهد افتاد.


آیا شما شخصا اعتقادی به افزایش قیمت خودرو دارید؟

من هیچ اعتقادی به افزایش قیمت ندارم، ولی مطابق با دستورالعمل یادشده تصمیم‌گیری خواهیم کرد.


هنگام تصمیم‌گیری آیا زیان انباشته یا شرایط اقتصادی خودروسازان مدنظر کارشناسان شما خواهد بود؟

خیر؛ شورای رقابت یک تشکیلات فراقوه‌ای و مستقل است، بنابراین کاری به این بحث‌ها نداریم. به هیچ عنوان کاری به طلب یا بدهی خودروسازان نداریم یا این‌که براساس ورشکستگی یا سودآوری آنها تصمیم‌گیری نمی‌کنیم و این عوامل در دستورالعمل ما نیست و هیچ دخالتی در تصمیم‌گیری ندارد و کاملا کارشناسی وارد میدان می‌شویم و اگر ایرادی هم وجود دارد، علاقه‌مندیم در چارچوب اقتصادی و کارشناسی به آن پاسخ دهیم.